Redactieprofs | Gedachtes bij een foute apostrof
17722
post-template-default,single,single-post,postid-17722,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-11.2,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-6.2.0,vc_responsive

Gedachtes bij een foute apostrof

Vanmorgen werd mijn aandacht getrokken door een kop : Herengracht’ers willen niet nóg een studentenpand. Mijn oog bleef hangen bij de apostrof.

Da’s toch niet goed? Ook in de tekst van het nieuwsbericht stond het nog een keer: Herengracht’ers. Hoe zit het wel met de apostrof als je het hebt over mensen?

Herengracht’ers is fout, dat is evident. Je schrijft ook niet Amsterdam’ers of Noordwijk’ers. Wellicht heeft de redacteur de vergissing gemaakt nadat hij een artikel had geschreven over een VVD’er, een PvdA’er of een D66’er. Of misschien dacht hij na over wat hij zou gaan doen als hij 65+’er zou zijn. (Is niet fout, al ziet 65-plusser er wel rustiger uit.)

Bij afko’s en letterwoorden

De Schrijfwijzer van Jan Renkema, mijn bijbel in dit soort kwesties, zegt:
In afleidingen van afkortingen, cijfers of cijferwoorden en letters of letterwoorden wordt een apostrof gebruikt: tv’tje, VRT’er, cao’s, P.S.’en, 747’s, A4’tje.

Geen streepje, maar een apostrof

In teksten die ik moet redigeren, gaat het overigens regelmatig mis met de apostrof. Veel mensen gebruiken namelijk een streepje in plaats van een apostrof. Ze hebben het bijvoorbeeld over een hbo-er of een UWV-er, waar het toch echt hbo’er en UWV’er moet zijn. De regel geldt niet voor afkortingen die als woord worden uitgesproken, zoals vutter. (Je ziet, ik heb een oude druk van de Schrijfwijzer.)

Oma’s verjaardag

En nu we het toch over de apostrof hebben: de apostrof gebruik je ook om een bezit aan te geven. Tegen deze regel wordt veelvuldig gezondigd. Dan staat er bijvoorbeeld Jan’s vrouw of Piet’s bloemenhoekje. Dat is fout. Want je schrijft een apostrof als een woord eindigt op een enkele klinker (a, e, i, o, u, y). Bijvoorbeeld: oma’s verjaardag, Otto’s auto. Eindigt een woord op een s-klank, dan gebruik je ook een apostrof: Jos’ blog. In de spreektaal zeg je dan eerder ‘Jos z’n blog.’

Engelsen doen het anders

Engelssprekenden gebruiken de apostrof in de bezitsvorm veel vaker. Waar wij schrijven ‘Karels boek’, plaatsen zij de bezitsapostrof bij elke uitgang. Dus ook Jim’s coat, William’s bride, et cetera. In Nederlandse teksten zien we deze constructie ook steeds vaker opdoemen, maar dat is niet goed. Wij schrijven daar geen apostrof. Dus: Jims jas en Willems bruid. Maar als genoeg mensen deze fout maken, wordt het misschien toch de regel. Want zo gaat dat.

Almelo en Appelscha

Nu resteert nog de vraag: Wat doen we als iemand uit een plaats komt die eindigt op een enkele klinker? Bijvoorbeeld Almelo, Appelscha of Otterlo. In Almelo wonen Almeloërs, uit Otterlo komen Otterloërs. Die uit Appelscha, die zijn wel bijzonder. Die noemen we Appelschasters.

Jos Leijen
info@bureauschrijfwerk.nl
1Reactie
  • Ellen Richter
    Geplaatst op 13:57h, 17 januari Beantwoorden

    Ergens weet ik de dingen wel, maar het is erg leuk om het nog eens zo duidelijk omschreven bevestigd te zien. Dankjewel!

Geef een reactie